DPF w Focusie MK2 1.6 TDCi 109KM: Czy go masz? Sprawdź i zadbaj!

Wielu właścicieli i potencjalnych nabywców Forda Focusa MK2 z silnikiem 1.6 TDCi o mocy 109KM zastanawia się, czy ich pojazd jest wyposażony w filtr cząstek stałych (DPF). To kluczowa informacja, która wpływa na koszty eksploatacji i potencjalne problemy. W tym artykule wyjaśnię, jak sprawdzić obecność DPF i na co zwrócić uwagę, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.

Czy każdy Focus 1.6 TDCi 109KM musi mieć filtr cząstek stałych?

Odpowiadając od razu na kluczowe pytanie: nie, nie każdy egzemplarz Forda Focusa MK2 z silnikiem 1.6 TDCi o mocy 109KM posiada fabrycznie filtr DPF. To bardzo ważna informacja, ponieważ często panuje przekonanie, że wszystkie diesle z tych lat są w niego wyposażone. Rzeczywistość jest bardziej złożona i zależy od kilku czynników, które dokładnie omówię.

Przeczytaj również: Koszty wymiany DPF: Ile zapłacisz i czy regeneracja się opłaca?

Od czego zależy obecność DPF w tym modelu? Kluczowe czynniki

Obecność filtra DPF w Fordzie Focusie MK2 z silnikiem 1.6 TDCi 109KM nie jest kwestią przypadku. Zależy ona od kilku istotnych czynników, które były brane pod uwagę przez producenta podczas konfiguracji pojazdu. Oto najważniejsze z nich:

• Rocznik produkcji pojazdu: Im młodszy rocznik, tym większe prawdopodobieństwo obecności DPF.
• Norma emisji spalin: Samochody spełniające bardziej rygorystyczne normy (Euro 4, a zwłaszcza Euro 5) niemal zawsze miały DPF.
• Rynek pierwotnej sprzedaży: Kraje z surowszymi przepisami dotyczącymi emisji spalin (np. Niemcy, Belgia) wymuszały montaż DPF.
• Moc silnika: Wersja 109-konna była znacznie częściej wyposażana w DPF niż słabsza odmiana 90KM.

Rola rocznika i normy emisji spalin (Euro 4 vs Euro 5)

Produkcja Forda Focusa MK2 z silnikiem 1.6 TDCi 109KM trwała od 2004 do 2011 roku. Na przestrzeni tych lat zmieniały się przepisy dotyczące emisji spalin, co bezpośrednio wpływało na wyposażenie pojazdów. Egzemplarze z początkowych lat produkcji, spełniające normę Euro 3, rzadko posiadały DPF. Sytuacja zaczęła się zmieniać, gdy weszła w życie norma Euro 4, a później Euro 5. Focusy wyprodukowane od około 2008 roku, a w szczególności te spełniające normy Euro 4 i Euro 5, znacznie częściej były wyposażane w filtr cząstek stałych. To właśnie te normy wymuszały na producentach stosowanie bardziej zaawansowanych systemów oczyszczania spalin.

Rynek pierwotnej sprzedaży a wyposażenie: dlaczego auta z Niemiec i Belgii prawie zawsze mają DPF?

Kolejnym kluczowym czynnikiem jest rynek, na który samochód był pierwotnie przeznaczony. W krajach o bardziej rygorystycznych przepisach dotyczących emisji spalin, takich jak Niemcy, Belgia czy Francja, DPF był niemal standardem, nawet jeśli w innych regionach (np. w Polsce w początkowych latach) ten sam model mógł go nie posiadać. Wynikało to z lokalnych regulacji, które narzucały producentom montaż filtra, aby pojazdy mogły być dopuszczone do ruchu. Dlatego, jeśli rozważasz zakup Focusa sprowadzonego z tych krajów, możesz być niemal pewien, że znajdziesz w nim DPF.

Różnice między wersją 90KM a 109KM w kontekście filtra DPF

W silniku 1.6 TDCi występowały dwie główne wersje mocy: 90KM i 109KM. Z mojego doświadczenia wynika, że słabsza odmiana o mocy 90KM znacznie rzadziej była wyposażana w filtr DPF. Wersja 109-konna, która jest przedmiotem tego artykułu, znacznie częściej posiadała ten element, zwłaszcza w późniejszych rocznikach i na rynkach o zaostrzonych normach. Warto mieć to na uwadze, ponieważ często mylone są te dwie wersje silnikowe, co może prowadzić do błędnych wniosków dotyczących obecności filtra.

Jak sprawdzić, czy twój Focus ma DPF?

Skoro już wiemy, że obecność DPF nie jest oczywista, przejdźmy do praktycznych metod weryfikacji. Istnieje kilka sposobów, aby sprawdzić, czy twój Ford Focus MK2 1.6 TDCi 109KM jest wyposażony w filtr cząstek stałych. Niektóre z nich są proste i można je wykonać samodzielnie, inne wymagają dostępu do danych technicznych lub podnośnika.

Metoda nr 1: Dekodowanie numeru VIN twoja cyfrowa lista wyposażenia

Najpewniejszą i najbardziej wiarygodną metodą sprawdzenia fabrycznego wyposażenia jest dekodowanie numeru VIN (Vehicle Identification Number). Wiele stron internetowych oferuje darmowe lub płatne dekodery VIN dla marki Ford. Po wprowadzeniu numeru VIN, który znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym lub na karoserii samochodu, uzyskasz szczegółową listę wyposażenia, z jakim pojazd opuścił fabrykę. Szukaj informacji o normie emisji spalin, takiej jak "Stage IV" lub "Stage V" to niemal pewny znak, że samochód posiada DPF. Brak takiej informacji lub oznaczenie "Stage III" sugeruje brak filtra.

Metoda nr 2: Inspekcja wizualna podwozia czego dokładnie szukać przy tylnej osi?

Jeśli masz możliwość podniesienia samochodu lub zajrzenia pod podwozie, możesz samodzielnie poszukać charakterystycznego elementu. W Fordzie Focusie MK2 z silnikiem 1.6 TDCi stosowano tzw. "mokry" DPF, co oznacza, że wymaga on specjalnego płynu katalitycznego (Eolys). Ten płyn jest przechowywany w małym, dodatkowym zbiorniczku, który zazwyczaj znajduje się w okolicach tylnej belki lub zbiornika paliwa. Jego obecność jest niemal stuprocentowym dowodem na to, że samochód posiada DPF. Zbiorniczek jest zazwyczaj plastikowy, czarny i ma pojemność około 1-2 litrów.

Metoda nr 3: Spojrzenie na puszkę wydechu jak odróżnić DPF od zwykłego katalizatora?

Kolejną wizualną metodą jest przyjrzenie się układowi wydechowemu. Filtr DPF jest zazwyczaj zintegrowany z katalizatorem i stanowi znacznie większą puszkę niż sam katalizator. Puszka DPF jest wyraźnie dłuższa i masywniejsza. Co więcej, w przypadku DPF, na puszce znajdziesz dodatkowe króćce, do których podłączone są przewody prowadzące do czujnika różnicy ciśnień. Ten czujnik monitoruje zapchanie filtra, więc jego obecność wraz z przewodami jest jednoznacznym sygnałem DPF.

Metoda nr 4: Mały detal, który może zdradzić wszystko sprawdź korek wlewu paliwa

Ta metoda jest nieco mniej pewna niż poprzednie, ale w niektórych przypadkach może dostarczyć wskazówek. W samochodach wyposażonych w "mokry" DPF, system musi wiedzieć, kiedy następuje tankowanie paliwa, aby odpowiednio dozować płyn Eolys. W niektórych modelach Forda (i innych marek z DPF/FAP) w korku wlewu paliwa lub w jego okolicy znajduje się magnes. Ten magnes aktywuje czujnik w rurze wlewowej, sygnalizując tankowanie. Jeśli znajdziesz taki magnes, może to być poszlaka wskazująca na obecność filtra DPF.

"Mokry" DPF w 1.6 TDCi: Budowa i działanie

W silnikach 1.6 TDCi Forda Focusa MK2 zastosowano tzw. "mokry" filtr cząstek stałych, często określany jako FAP (Filtr à Particules), ponieważ jest to technologia wywodząca się z koncernu PSA (Peugeot-Citroën), z którym Ford współpracował przy tych silnikach. Kluczową cechą tego rozwiązania jest wykorzystanie specjalnego płynu katalitycznego, który wspomaga proces regeneracji filtra.

Czym jest płyn katalityczny i dlaczego jest niezbędny w tym silniku?

Płyn katalityczny, znany pod nazwami handlowymi takimi jak Eolys czy Infineum, to specjalny dodatek na bazie ceru. Jego rola jest absolutnie kluczowa w procesie działania "mokrego" DPF. Po co? Otóż sadza, która gromadzi się w filtrze, wypala się w bardzo wysokich temperaturach (około 550-600°C). Płyn Eolys, dozowany do paliwa, miesza się z nim i wraz ze spalinami dociera do filtra. Tam obniża temperaturę samozapłonu sadzy do około 450°C. Dzięki temu regeneracja filtra może odbywać się w niższych temperaturach, co jest korzystniejsze dla silnika i całego układu wydechowego.

Gdzie znajduje się zbiorniczek na dodatek i jak często trzeba go uzupełniać?

Jak już wspomniałem, płyn katalityczny Eolys przechowywany jest w osobnym zbiorniczku. W Fordzie Focusie MK2 zazwyczaj znajduje się on w okolicach zbiornika paliwa, często za tylną osią. Jest to zazwyczaj niewielki, plastikowy pojemnik. Płyn ten zużywa się stopniowo, a jego uzupełnianie jest czynnością serwisową, którą trzeba wykonać co pewien czas. Z mojego doświadczenia wynika, że zbiorniczek Eolys wymaga uzupełnienia zazwyczaj co 60 000 do 120 000 kilometrów, w zależności od stylu jazdy i pojemności zbiorniczka. Po uzupełnieniu płynu konieczne jest również skasowanie błędu w sterowniku silnika i zakodowanie nowej ilości płynu.

Jak przebiega proces regeneracji filtra w Focusie MK2?

Proces regeneracji, czyli wypalania sadzy z filtra DPF, w Focusie MK2 z "mokrym" filtrem przebiega w sposób automatyczny. Sterownik silnika monitoruje stopień zapełnienia filtra sadzą za pomocą czujnika różnicy ciśnień. Gdy poziom sadzy osiągnie określony próg, sterownik inicjuje proces regeneracji. Polega to na zwiększeniu dawki paliwa, co podnosi temperaturę spalin. Jednocześnie, dzięki obecności płynu Eolys, sadza zaczyna się wypalać w niższej temperaturze, zamieniając się w popiół. Ważne jest, aby proces regeneracji nie był przerywany, dlatego zaleca się jazdę na dłuższych trasach, aby system mógł go swobodnie zakończyć.

Problemy z DPF w Focusie MK2 1.6 TDCi

Filtr DPF, choć jest skutecznym elementem w walce z zanieczyszczeniami, niestety może sprawiać problemy, zwłaszcza w starszych pojazdach lub przy niewłaściwej eksploatacji. Właściciele Forda Focusa MK2 1.6 TDCi z DPF powinni być świadomi potencjalnych usterek i ich objawów.

Utrata mocy, tryb awaryjny i kontrolka silnika pierwsze sygnały alarmowe

Najczęstszymi i najbardziej oczywistymi objawami problemów z filtrem DPF są: wyraźna utrata mocy, przejście samochodu w tryb awaryjny oraz zapalenie się kontrolki silnika (tzw. "check engine") lub dedykowanej kontrolki DPF. Te sygnały wskazują zazwyczaj na zbyt wysokie zapchanie filtra, które uniemożliwia jego prawidłowe działanie i wymaga interwencji. Niekiedy towarzyszą temu również zwiększone dymienie z wydechu.

Zwiększone zużycie paliwa jako cichy objaw problemów z wypalaniem

Bardziej subtelnym, ale równie istotnym objawem problemów z DPF może być zwiększone zużycie paliwa. Dzieje się tak, ponieważ sterownik silnika, próbując zainicjować lub zakończyć proces regeneracji, może podawać dodatkowe dawki paliwa. Jeśli regeneracje są częste, nieskuteczne lub przerywane, silnik będzie spalał więcej paliwa, co odbije się na portfelu i może być pierwszym sygnałem, że coś jest nie tak z filtrem.

Typowe awarie osprzętu nie zawsze winny jest sam filtr

Często diagnozując problemy z DPF, skupiamy się wyłącznie na samym filtrze, zapominając o jego osprzęcie. Awarie tych elementów mogą dawać podobne objawy, co zapchany DPF, a ich naprawa jest zazwyczaj znacznie tańsza. Oto najczęstsze z nich:

• Awarie czujnika różnicy ciśnień: Ten czujnik mierzy różnicę ciśnień przed i za filtrem, informując sterownik o jego zapełnieniu. Jego uszkodzenie może prowadzić do błędnych odczytów i nieprawidłowego zarządzania regeneracją.
• Uszkodzenie czujników temperatury spalin: Niewłaściwe odczyty temperatury mogą uniemożliwić prawidłowe rozpoczęcie lub zakończenie procesu wypalania sadzy.
• Błędy sterownika dodatku Eolys: System dozowania płynu katalitycznego również może ulec awarii, co uniemożliwi skuteczną regenerację filtra.
• Nieszczelności w układzie dolotowym lub wydechowym: Mogą zakłócać prawidłowy przepływ spalin i odczyty czujników.

Eksploatacja Focusa z DPF: Czy warto się obawiać?

Wiem, że perspektywa DPF może budzić obawy, zwłaszcza w kontekście potencjalnych kosztów. Jednak świadoma eksploatacja Forda Focusa MK2 z filtrem cząstek stałych nie musi być źródłem ciągłego stresu. Wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad, aby cieszyć się bezproblemową jazdą.

Jak dbać o filtr cząstek stałych, by służył jak najdłużej?

Dbanie o DPF to przede wszystkim dbanie o cały silnik i układ wydechowy. Oto moje najważniejsze wskazówki:

• Unikaj krótkich tras miejskich: Krótkie dystanse, zwłaszcza w mieście, to największy wróg DPF. Silnik nie osiąga wtedy odpowiedniej temperatury, a proces regeneracji jest często przerywany, co prowadzi do zapchania filtra.
• Regularna jazda na dłuższych dystansach: Przynajmniej raz na jakiś czas wybierz się w dłuższą trasę (np. 30-40 km autostradą), aby umożliwić silnikowi osiągnięcie optymalnej temperatury i przeprowadzenie pełnego cyklu regeneracji.
• Stosuj odpowiedni olej silnikowy: Do silników z DPF należy stosować oleje niskopopiołowe (tzw. Low SAPS), które ograniczają powstawanie popiołu, zapychającego filtr. Zawsze sprawdzaj specyfikację oleju w instrukcji pojazdu.
• Monitoruj poziom płynu Eolys: Pamiętaj o okresowym uzupełnianiu płynu katalitycznego. Zaniedbanie tego może uniemożliwić regenerację i doprowadzić do zapchania filtra.
• Nie ignoruj kontrolek: Jeśli zapali się kontrolka DPF lub "check engine", nie zwlekaj z diagnostyką. Szybka reakcja może zapobiec poważniejszym i droższym awariom.

Złote zasady jazdy autem z DPF: czego unikać, a co robić regularnie?

Podsumowując, oto kilka "złotych zasad", które pomogą utrzymać DPF w dobrej kondycji:

1. Regularnie "przeganiaj" auto: Raz na tydzień lub dwa, przejedź około 20-30 minut z prędkością autostradową lub na wyższych obrotach (powyżej 2000 obr./min), aby umożliwić wypalenie sadzy.
2. Nie przerywaj regeneracji: Jeśli zauważysz, że samochód "wypala" DPF (np. wyższe obroty na jałowym biegu, zwiększone spalanie, specyficzny zapach), nie gaś silnika, dopóki proces się nie zakończy.
3. Unikaj jazdy na rezerwie: Niski poziom paliwa może zakłócić proces dozowania płynu Eolys lub uniemożliwić regenerację.
4. Serwisuj auto zgodnie z zaleceniami: Regularne przeglądy i wymiana płynów eksploatacyjnych mają kluczowe znaczenie dla długowieczności DPF.
5. Tankuj dobrej jakości paliwo: Paliwo o niskiej jakości może zwiększać ilość sadzy.

Koszty serwisu i wymiany: realne widełki cenowe dla płynu, regeneracji i nowego filtra

Koszty związane z DPF mogą być różne, w zależności od problemu i wybranej metody naprawy. Oto orientacyjne widełki cenowe, które pomogą Ci oszacować potencjalne wydatki:

• Uzupełnienie płynu Eolys: Koszt samego płynu to zazwyczaj 200-400 zł za litr (potrzeba około 1-2 litrów). Do tego dochodzi koszt robocizny i kodowania, co łącznie może wynieść od 400 do 800 zł.
• Regeneracja filtra (czyszczenie): Profesjonalne czyszczenie filtra w specjalistycznym serwisie to koszt od 500 do 1500 zł, w zależności od stopnia zapchania i technologii.
• Wymiana filtra na nowy (zamiennik): Zakup nowego zamiennika DPF to wydatek rzędu 1500-3000 zł plus koszt montażu.
• Wymiana filtra na nowy (oryginał): Oryginalny filtr DPF może kosztować nawet od 4000 do 8000 zł i więcej, co czyni go najdroższą opcją.

Zakup Focusa 1.6 TDCi z DPF: świadoma decyzja, a nie ryzyko

Podsumowując, zakup Forda Focusa MK2 1.6 TDCi z DPF, choć wiąże się z pewnymi specyficznymi wymaganiami eksploatacyjnymi, nie musi być postrzegany jako duże ryzyko. Kluczem jest świadomość obecności filtra i zrozumienie jego potrzeb. Jeśli jesteś gotowy dbać o samochód zgodnie z zaleceniami producenta i regularnie odbywać dłuższe trasy, DPF nie powinien sprawić Ci większych problemów. Pamiętaj, że odpowiednia diagnostyka przed zakupem, w tym weryfikacja obecności i stanu DPF, to podstawa.